Sanat tarihi, "teknoloji" ile "yetenek" arasındaki kavgalarla doludur. Fotoğraf makinesi icat edildiğinde ressamlar "Sanat öldü, artık herkes bir düğmeye basıp görüntü üretebilir" demişti. Bugün aynı tartışma, çok daha şiddetli bir şekilde Yapay Zeka (AI) üzerinden yürüyor. Midjourney veya DALL-E gibi araçlarla saniyeler içinde üretilen görseller, sanatın "aura"sını, o eşsiz ruhunu yok mu ediyor? Yoksa fırçanın yerini klavyenin aldığı yeni bir Rönesans dönemine mi giriyoruz?
Emek ve Çıktı Arasındaki Bulanık Çizgi
Klasik sanat anlayışı "emek" üzerine kuruludur. Bir heykeltıraşın mermeri yontması aylar sürer. Ancak AI sanatında süreç, doğru kelimeleri (prompt) bulmakla ilgilidir. Eleştirmenler, "Acı çekilmeden, ter dökülmeden üretilen şey sanat olamaz" diyor. Savunucular ise yaratıcılığın zihinde başladığını, AI'ın sadece gelişmiş bir fırça olduğunu iddia ediyor. Peki, ruhu olmayan bir makine, insan ruhuna dokunabilir mi?
Orijinallik Krizi ve Telif Savaşları
Yapay zeka, internetteki milyarlarca görselden "öğrenerek" yeni bir şey yaratır. Bu durum, "Bu bir esinlenme mi, yoksa dijital bir hırsızlık mı?" sorusunu doğuruyor. Sanatçıların stillerinin kopyalanması, sanatın biricikliğini tehdit ediyor olabilir. Ancak tarih bize şunu gösteriyor: Araçlar değişir, ama insanın kendini ifade etme ihtiyacı asla değişmez. Belki de sanat ölmüyor, sadece kabuk değiştiriyordur.
0 yorum